|
FOREX İngilizce FOReign EXchange kelimelerinin kısaltmasıdır,
yani bir ülkenin para birimi karşılığında diğer bir ülkenin para biriminin alındığı
veya satıldığı piyasadır. FOREX piyasası döviz alım ve satım işlemlerinden ve belli
kurallar (miktar, parite fiyatı, faiz oranı) çerçevesinde verilen kredi/depozit
işlemlerinden oluşmaktadır. Bütün dünyada döviz parite fiyatları serbest piyasa
(dalgalı piyasa) kurallarınca arz ve talep ile bu piyasada belirlenir.
FOREX borsa dışı piyasalarının özelliklerini taşır ve en büyük bankalar arasındaki
ilişki şeklinde faaliyet gösterir. FOREX Cumartesi ve Pazar günleri hariç 24 saat
çalışmaktadır.
Döviz dünyada en yaygın kullanılan ticari araçlardan biridir. Yerel döviz bürolarından
dünya bankalarına kadar herkes döviz ticaretinden kar sağlamaktadır. Bu yaygınlık FOREX
piyasasını işlem hacmi bakımından dünyanın en büyük finansal piyasası haline getirmiştir.
BIS'e göre FOREX'te ortalama günlük işlem hacmi yaklaşık $3.21 trilyon. Bu rakama ek olarak
döviz $2.1 trilyon hacim ile derivatif araçlar kullanarak işlem görüyor. Devasal günlük
işlem hacmi ile Forex dünyanın en büyük borsası olan New York borsasi tamamından 40 kat
daha büyüktür. Bu yüzden de Forex piyasasını dünyanın en zengin adamı veya en zengin
insanlar grubunun dahi manüple edemeyeceği bir hale getirmiştir. Böylece bu piyasa
dış etkenlerden korunup sadece iç kurallarına göre çalışır.
Piyasanın ana katılımcıları bankalar ve broker şirketleridir. Broker şirketleri
müşterilerinin alım/satım isteklerini yerine getirirler. FOREX'te yapılan işlemlerin
%80'inden fazlası döviz parite fiyatlarının zaman içinde oluşan farkından yararlanıp
kar etme amaçlıdır, yani spekülatif işlemlerdir (Herhangi bir piyasada kar amaçlı işlem
yapan herkes spekülatördür. Spekülasyon tahmin yapmak demektir, manüplasyon ile
karıştırılmamalıdır.)
Dünyanın en büyük bankaları birbirlerine özel iletişim ağıyla
bağlantılıdırlar. Tüm işlemler bu bankacılık ağı yardımıyla gerçekleşir.
Bu bilgi ağlarından herhangi bir bankanın verdiği dolar veya euro fiyatı hemen
öğrenilebilinir. İki bankanın verdikleri parite fiyatları arasında farkın olması halinde
teorik olarak ucuz olanı alınıp pahalıya satılabilir. Bu durumda piyasadaki ucuzdan alış
ve pahalıya satış kısa zaman içinde iki tarafta da fiyatları eşitler.
Bu yüzden Dünya üzerinde parite fiyatları aynı zaman dilimi içinde, tüm coğrafyalarda
hemen hemen aynıdır. Fakat parite fiyatları zaman içinde çok değişebilir.
Bu değişim kaotik değildir ve her zaman belli kurallar çerçevesinde olur. Bu kuralları
bilen kişi döviz fiyatlarının hareketlerini tahmin edebilir, dolayısıyla kar elde edebilir.
|