Amerika ve Avrupa'da başlayan ve diğer sanayileşmiş ülkeleride içine alan 1929 Buhranının sebepleri ;

Amerika'daki küçük şirketlerin 1.Dünya Savaşı sonrası birleşerek tekel oluşturması böylece tek bir holdingin batmasının bile ekonomiyi sarsması,bir başka neden bankaların sermaye esaslarını, rezerv ve kredi oranlarını belirleyen, ticari bankaları yatırım bankalarından ayıran yasaların olmadığından yatırımcılar hisse senedini aldığı firma veya kurumlar hakkında yeterince bilgiye sahip olamıyordu.Üçüncü sebepse, o dönemin başkanının ekonomi alanındaki tecrübesizliğidir. Müdahaleci politika uygulayan hükümet toplumsal maliyeti hesaba katmamıştı. Devlet bütçesini dengelemek için devlet harcamalarının kısılması ve vergileri arttırmasının işsizliğe sebep olduğunu ve bunun da insanların satın alma gücünün azalmasına ve fiyatların düşmesine neden olduğu ortaya çıkmıştı. Ayrıca altın standardına bağlı kalmakta bir başka olumsuzluktu. Ve asıl önemli olan nokta Amerika'nın düşünmeden fazlaca verdiği kredilerin tazminatlarını altın olarak istemesi fakat ABD haricindeki diğer ülkelerde altın stoğunun az olması emtia ile ödenmesine neden oldu buda dış ticareti daralttı. Sonuçlarına bakıcak olursak 4.000 kadar banka batmış, binlerce insanın mal varlığı yok olmuştu. Bunalım dünyada 50 milyon insanın işsiz kalmasına, yeryüzündeki toplam üretimin %42 oranında ve dünya ticaretinin de %65 oranında azalmasına neden olmuştur.

Peki ya bugünkü krizin sebepleri ve sonuçları?

2007de Mortgage krizi olarak başlayan olayda birçok aile ödeyemediği krediler için evlerini kaybetti.Kredi kullanım maliyeti bir anda arttı.Büyük yatırım bankaları ve finans kurumlarının güvenilirliğinin sorgulanması durumu ortaya çıktı ve nitekim 14 ay önce konut piyasasında kullanılan kredilerin geri dönmemesi ile işler iyice kızıştı.Ve sırayla bankaların el değiştirmesi yada batması söz konusu oldu.2007 de New Century Financial iflas başvurusunda bulundu .Geçen Mart ayında JB Morgan'ın Bear Stearns'ı satın aldı,ABD yönetimi konut kredisi şirketleri Fannie Mae ve Freddie Mac'e el koydu,ardından Merrill Lynch Bank of Amerika'ya sığındı,154 yıllık dünyanın 4.büyük yatırım bankası Lehman Brothers satışını açıkladı,AIG de aynı kaderi paylaştı.Sadece Amerika'yı mı etkiledi kriz tabi ki hayır Avrupa'da Alman bankası Sachsen Landesbank ilk kurban oldu. İngiliz Northern Rock kamulaştırıldı.Citigroup zarar açıkladı.Son dönemdeyse Wells Fargo,Wachovia ile birleşme kararı aldı. ABD'de son kalan yatırım bankaları Morgan Stanley ve Goldman Sachs ın ne durumda olacağı ise tartışılır.

Peki bu krizin Amerikan Dolarına ve piyasalara etkisi nasıl oldu?

15.07.08de hiç görmediği en yüksek seviye olan 1.6029u gören Eur/Usd zirve çıkıştan sonra çok hızlı bir düşüş dönemine girdi.Yani aslında Dolardaki artış sadece Eur/Usd paritesine değil bütün paritelere yansıdı.Eylül'ün ortalarında bir toparlama yaşayan parite 23eylülde konut fiyat endeksi açıklamasıyla tekrar sert bi düşüşe geçen parite 1.3450 leri kendine destek belirledi.Kısaca piyasalardaki likidite sıkışıklığı doların değer kazanmasın neden oldu.Bizdeki para politikası kurallarına göre Merkez Bankası'nın repo yaparak piyasayı geçici bir süre fonlaması söz konusu olur.Yani geri satmak üzere DİBS alır.Başka bir seçenekte doğrudan alımdır şuan Fed in uyguladığı politikaya yakın sayılabilecek bir kavram.Hisse senedi piyasaları ise en kötü zamanlarını yaşadı.Faiz oranlarında 16eylül FOMC toplantısında bir değişiklik yaşanmasa da 28Ekimdeki toplantıda nasıl bir karar alınacağı da merak konusu.

İş böyleyken iki krizi karşılaştırmak size kalıyor.

Seray Demirdöven

Financial Consultant

EURO barındıran pariteler için hareketli bir gün yaşancağını söyleyebiliriz özellikle TSİ 12:00 da açıklanacak olan GSYİH rakamları bir kaç günlük EURUSD dalgalanma sınırlarını 1.39 / 1.31 seviyelerine genişletmiş durumda. Ayrıca TSİ 13:00 da Almanyada açıklanacak olan sanayi üretimi verileride avrupa ekonomisi hakkında yatırımcıya bi fikir vereceği için acıklama sonunda ortaya cıkacak tepkiler çok yakından takip edilmeli. Yarın G7 ülkeleri toplantısı ve diğer ülkelerdeki önemli veri açıklamaları piyasada üst düzey dalgalanmalara sebep olacaktır. Piyasadaki yatırımcının genel olarak yarınki verileri bekleme ihtimalide bugun Euro paritelerinde beklentinin tersi yönünde kısa vadeli herketler yaratabilir.





DİRENÇ 1 1.3713
DİRENÇ 2 1.3907
DİRENÇ 3 1.3991
DESTEK 1 1.3450
DESTEK 2 1.3332
DESTEK 3 1.3189

Yen hala pariteler üzerindeki gücünü korumaya devam ediyor.Ameika tarafında yapılan bir çok açıklama ve alınan önlemlere karşın özellikle dün geceden itabaren devam eden düşüş USD/JPY paritesini 100 seviyelerine tekrar çekti.

Grafiği incelediğimiz zaman 99.56 seviyelerinin geçilmesi ile 98.56 seviyelerine doğru bir hareket başlayabilir.Üst tarafta ise 101.20 seviyeleri göze çarpan ilk direnç noktası oluyor.

Bekleyen ev satışları ise bugün gelecek veriler arasında bu konunun yakından takip edilmesi gerekiyor

Dün Avrupa tarafından gelen haberlerinde etkisiyle toparlanan euro yaşanan belirsizlik ortamının etkisiyle etkrar gerilemeye devam etti.

Grafiği incelediğimiz zaman134.94 seviyelerini destek olarak görüyoruz.Yukarı tarafta ise göze çarpan ilk seviye 138.45 seviyeleri.

85$ desteğinden sonra tepki yükselişleri devam eden petrolde para birimlerinin öne çıkması ve üretim rakamlarındaki düşüşün devam etmesi ile şimdilik hacminde zayıflama göstererek 90$ seviyelerinde kalmaya devam etmekte. Bununla beraber ham petrol fiyatlarında yaşanan hareketlerin yatay konumda seyredeceğini fakat bugün gelecek olan ABD petrol stok rakamları ile tekrar canlanacağını söyleyebiliriz. Yukarı yönlü olarak 93$ seviyesi önem kazanmakta. Bugün için önemli olarak gördüğümüz destek ve direnç noktalarına gelince:

Destek: 85,40$/ 83,40$/ 80,50$

Direnç: 89,90$/ 92,90$/ 95,00$

Yaşanan global kriz ile finansal piyasalarda tek alternatif konumunda olan altında fonların geniş bant hareketlerinden yararlanarak pozisyon kapama hareketleri devam etmekte. Bunun sonucunda emtialar üzerindeki spekülatif hareketlerin bir süre daha devam edeceği ortaya çıkmış görünüyor. Yeniden 900$ seviyelerine yaklaşan altın fiyatlarında günlük hacimlerde artış kaydetmesinin yegane sebebinin piyasalarda güven teşkil etmesi nedeni ile talep artışı olması ve bunun karşılanmaması olduğu belirtiliyor. Kıymetli maden orta vade ana destek seviyesi olan 750$ seviyesini kırma çabasından sonra toparlanma yaşaması normal karşılanmış fakat fiyatlardaki günlük marjların çok büyük bir bant oluşturması teknik öngörüde zorlanma yaratmaya devam ediyor. Yaşanan hızlı yükselişlere rağmen düşüncemiz piyasadaki likidite sıkışıklığı ile 900$ üzeri hareketlerin düşüşlerde daha sert hareketlerin yaşanacağı yönünde olduğudur. Bugün içerisinde öngördüğümüz direnç ve destek noktalarına gelince:

Direnç: 898$/ 908$/ 916$

Destek: 880$/ 866$/ 855$